02. PRASZKA

Praszka w 1918 roku została przyłączona do terytorium Polski. Weszła w skład powiatu wieluńskiego województwa łódzkiego. Jej położenie nad samą granicą polsko–niemiecką sprawiło, że odgrywała ważną rolę w okresie plebiscytu oraz Powstań Śląskich. Przez Praszkę wielu ochotników z Polski docierało do oddziałów powstańczych. Schronienie mogli tutaj też znaleźć uchodźcy uciekający przed niemieckimi represjami.

Miasteczko było mocno zaangażowane w akcję propagandową i wspieranie zjednoczeniowych dążeń ludu śląskiego. Pod koniec 1920 roku do Praszki przybyła nawet 45-sobowa wycieczka Ślązaków z powiatu oleskiego. Podczas jej powitania odśpiewano Rotę, a później wręczono gościom sztandar z napisem „Praszka – Śląskowi 1920”. Organizowano przedstawienia teatralne, zbierano pieniądze oraz organizowano wiece na rzecz Górnego Śląska.

Na terenie Praszki działała także Polska Organizacja Wojskowa, później Polska Organizację Wojskowa Górnego Śląska. Jeszcze w 1918 roku jej członkowie uczestniczyli w rozbrajaniu niemieckiej żandarmerii. W miasteczku zgromadzono broń, amunicję, żywność, leki oraz inne materiały przydatne dla tej organizacji podczas prowadzenia działań bojowych. Po II Powstaniu Piotr Latusek (będący komendantem POW w powiecie oleskim) wraz z kilkoma innymi POW-iakami śląskimi założył w Praszce oddział Związku Przyjaciół Górnego Śląska.

Po wybuchu III Powstania Śląskiego Komitety Plebiscytowe, działające w powiecie wieluńskim, przekształciły się w Komitety Pomocy Powstańcom Śląskim. Praszka i jej mieszkańcy w wydatny sposób wsparli III Powstanie Śląskie. Najlepszym tego przykładem było utworzenie posterunku sanitarnego zwanego także szpitalem powstańczym. Warto wspomnieć, że mieścił się on w budynku sali parafialnej, a jego początkowe wyposażenie, takie jak łóżka, sienniki czy pościel, zostały przekazane jako dar przez mieszkańców miasteczka. W czasie III Powstania Śląskiego zarejestrowano w nim łącznie 136 powstańców. Rannych, którzy wymagali długotrwałego leczenia wysyłano do szpitala w Wieluniu.

W rejonie Praszki doszło do krwawych walk podczas III Powstania Śląskiego. 21 maja 1921 roku niemiecki batalion SSOS (Selbschutz Oberschlesien) „Pitschen” przeprowadził atak na bazę dywersyjną powstańców w Praszce. Polacy poprowadzili kontrnatarcie w którym zginęło 5 Niemców, a 62 zostało rannych. Straty polskie wyniosły 4 zabitych i 9 rannych.

Na praszkowskim cmentarzu znajduje się zbiorowa mogiła w której spoczywa trzynastu powstańców śląskich, dwunastu uczestników Powstania Styczniowego i jedenastu żołnierzy wojny obronnej 1939 roku.

W Praszce warto też odwiedzić miejscowe muzeum. Znajduje się w nim ekspozycja poświęcona historii Powstań Śląskich oraz sporo eksponatów z okresu Plebiscytu, które warto zobaczyć na własne oczy.